PHẪU THUẬT CHẤN THƯƠNG THẬN MÓNG NGỰA

    Chấn thương thận là bệnh lý thường gặp nhất trong chấn thương các cơ quan tiết niệu và chiếm 8% - 10% chấn thương vùng bụng và chiếm khoảng 1% - 5% trong tất cả các chấn thương . 80% - 90% chấn thương thận là do va chạm trực tiếp. Những năm gần đây, tỷ lệ chấn thương thận tại Việt Nam có xu hướng ngày càng gia tăng về số lượng và mức độ nặng liên quan đến sự phát triển kinh tế và giao thông đô thị . Chấn thương thận móng ngựa cực kỳ hiếm, chưa thấy y văn nào công bố.

    Thận móng ngựa là một bất thường về vị trí và cấu trúc của thận hiếm gặp, gặp với tỷ lệ 1/400-1/800 trẻ. Trong bệnh thận móng ngựa, thay vì thận ở hai bên cột sống và nằm riêng biệt với nhau thì 2 thận trái và phải nối với nhau bởi một eo thận giả, có trên 90% số ca dính ở cực dưới của thận. Khi hai quả thận nối với nhau thì chúng có hình dạng giống với móng ngựa, nên được gọi là bệnh thận móng ngựa.

    Thận móng ngựa dính ở một cực và có hình chữ  U giống móng ngựa. Trên 90% dính ở cực dưới của 2 thận. Về mặt kỹ thuật, từ thận móng ngựa chỉ dành cho những trường hợp 2 thận nằm ở 2 bên của cột sống: Bao gồm thận móng ngựa đối xứng (dính ở đường giữa) hoặc thận móng ngựa bất đối xứng ( thận hình chữ L). Thận móng ngựa thường được phân biệt với thận dính bắc chéo lạc chỗ ở đặc điểm 2 thận nằm 2 bên của cột sống, và niệu quản của thận bắt chéo với đường giữa trước khi đổ vào bàng quang.

Hình ảnh giải phẫu thận móng ngựa

    Anh Trần Văn M.  (59 tuổi, Quy Nhơn) nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Bình Định trong tình trạng đau tức vùng thắt lưng (P), sau khi tai nạn lao động bị cây gỗ đánh trúng vào bụng vào lúc 11 giờ 20 phút ngày 01/3/2021.

    Bệnh nhân vào viện trong tình trạng tỉnh táo,da niêm mạc mắt hồng, mệt nhiều mạch 100 lần/phút, huyết áp 80/40 mmHg, nhịp thở 20 lần/phút, bụng chướng, ấn đau nhiều thắt lưng (P), nước tiểu qua sonde đỏ tươi. Chụp CT-Scanner bụng có cản quang vỡ cực dưới 2 thận độ IV, tụ máu khoang quanh thận và cạnh thận 2 bên. Tụ máu khoang sau phúc mạc d#74x105 mm, có dấu hiệu xuất huyết hoạt động bên trong; thận móng ngựa. Xét nghiệm công thức máu HC: 4,45 x 1012/L, Hb: 138 g/L, Hct: 41,4%. Đến 12 giờ 30 phút HA: 70/40 mmHg được sử dụng thuốc vận mạch; xét nghiệm công thức máu lần 2 HC: 2,93 x 1012/L, Hb: 91,9 g/L, Hct: 28,8%; truyền 750ml hồng cầu khối. Đến 19 giờ huyết áp vẫn phụ thuộc vào thuốc vận mạch. Quyết định mổ cấp cứu.

Hình ảnh CT-Scanner thận móng ngựa bị vỡ 2 cực dưới

    Kíp phẫu thuật gồm: BsCKII. Hoàng Văn Khả, BsCKII. Trần Xuân Hòa, Bs. Nguyễn Triều Minh. Mở vào ổ bụng không thấy dịch tiêu hóa, tụ máu lớn sau phúc mạc vùng thận 2 bên. Mở phúc mạc thành sau (P) bộc lộ niệu quản (P), kiểm tra thấy cực dưới thận (P) vỡ nát, mạch máu các nhánh từ tĩnh mạch chủ đang chảy, cầm máu và cắt bỏ một phần cực dưới. Kiểm tra cực dưới thận (T), vỡ nham nhở đang chảy máu thành tia, khâu cầm máu cực dưới thận (T), nhét 2 miếng surgicel vào bề mặt chỗ khâu 2 thận, dẫn lưu gầm gan ra hông (P). Đến nay bệnh nhân đã ổn định, sinh hoạt bình thường.  

    Đây là chấn thương thận chưa có y văn nào công bố, và đã kịp thời phẫu thuật cứu sống bệnh nhân.

Tác giả bài viết : BsCKII. Trần Xuân Hòa - Khoa Ngoại Tiết niệu

Nguồn tin : Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Định