Cẩn trọng với sỏi mật

    Sỏi mật là hiện tượng hình thành sỏi trong túi mật hoặc các ống dẫn mật. Sỏi mật thường là hậu quả của tình trạng một hoặc vài thành phần của dịch mật bị vón cục, do rối loạn chuyển hóa hoặc viêm nhiễm. Sỏi mật hay gặp ở những người ăn uống không điều độ, no đói thất thường, nhất là những người ăn quá nhiều chất béo. Trong chất béo có nhiều cholesterol - thành phần quan trọng tạo nên sỏi mật; giun sán sinh sống ở ruột chui ngược lên đường mật chết ở đây; phụ nữ béo mập, sinh đẻ nhiều lần và những người ít vận động…

    Số liệu thống kê cho thấy, khoảng 30 - 50% trường hợp sỏi mật không có triệu chứng gì đặc biệt. Bệnh chỉ được phát hiện nhờ siêu âm ổ bụng khi kiểm tra sức khỏe toàn diện. Bác sĩ Phạm Văn Phú - Trưởng Khoa Ngoại tổng hợp (BVĐK tỉnh), cho biết: Triệu chứng của bệnh sỏi mật rất đa dạng, tùy thuộc vào vị trí, kích thước, tính chất của sỏi và diễn tiến của bệnh. Sỏi túi mật thường ít khi gây đau thắt, chỉ gây cảm giác khó chịu, trướng đầy ở bụng trên hoặc ở sườn phải, nóng dạ dày, ợ hơi, ợ chua… Những triệu chứng trên thường bộc lộ rõ hơn sau một bữa ăn nhiều chất béo. Sỏi ống túi mật và sỏi ống mật chủ thường gây nên những cơn đau kịch liệt, kiểu đau quặn hay đau thắt. Sỏi mật thường xảy ra ở người trưởng thành, lớn tuổi. Thường bệnh nhân đến khám trong tình trạng đau bụng, sốt, vàng mắt, vàng da, nước tiểu vàng, phân trắng bạc.

    Mặt khác, do mật ngấm vào da gây ngứa nên trên da có nhiều nốt sần mẩn ngứa. Hơn nữa, nhiều người bệnh đến khám khi đã có nhiễm trùng nên rất dễ bị sốc nhiễm trùng đường mật. Chính vì vậy, khi có các triệu chứng như đau hạ sườn phải, sốt, xuất hiện vàng mắt, vàng da, tiểu vàng, đại tiện phân trắng bạc màu thì nên đi khám để điều trị kịp thời. Điều đáng nói, nếu sỏi túi mật không gây viêm nhiễm, người bệnh không cần phẫu thuật mà có thể sống chung “hòa bình” suốt đời. Trong trường hợp túi mật viêm dày, viêm tái phát nhiều lần kèm theo polyp túi mật, thành túi mật bị đóng vôi thì bác sĩ sẽ chỉ định mổ sớm. Đối với sỏi ống mật chủ gây tắc mật kéo dài sẽ gây tình trạng nhiễm trùng đường mật, gây rối loạn tiêu hóa, gây ứ mật, hư gan thì cần điều trị ngay.

    Để phòng bệnh sỏi mật, cần tránh thừa cân hoặc có mức cholesterol máu cao. Cần ăn ít chất béo, nhất là các chất béo có nguồn gốc động vật như mỡ, hạn chế đồ ăn có nhiều cholesterol và luyện tập thể dục điều độ. Cần đảm bảo nguyên tắc ăn uống hợp vệ sinh, ăn chín, uống sôi và tẩy giun theo định kỳ 6 tháng một lần. Những bệnh nhân đã mổ sỏi mật nên siêu âm định kỳ để phát hiện sỏi tái phát.

Tác giả bài viết : Thùy Vy (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh)

Nguồn tin : Báo Bình Định Online